Oran ve Orantı Hesaplayıcı (Doğru ve Ters Orantı)

Orantı, iki büyüklük arasındaki ilişkiyi gösterir ve iki türü vardır: doğru orantı ve ters orantı. Doğru orantı: Bir büyüklük artarken diğeri de aynı oranda artar (ya da biri azalırken diğeri de azalır). a/b = c/d şeklinde gösterilir. Örnek: 3 kilogram elmanın fiyatı 30 TL ise, 5 kilogram elmanın fiyatı x olsun: 3/30 = 5/x → x = 50 TL. Kişi sayısı arttıkça toplam maliyetin artması, hız sabitken alınan yolun süreyle artması doğru orantıya örnektir. Ters orantı: Bir büyüklük artarken diğeri aynı oranda azalır. a×b = c×d şeklinde gösterilir (çarpımları sabittir). Örnek: 4 işçi bir işi 12 günde bitiriyorsa, 6 işçi aynı işi kaç günde bitirir? 4×12 = 6×x → 48 = 6x → x = 8 gün. İşçi sayısı arttıkça iş süresi azalır, bu ters orantıdır. Hız ile süre arasındaki ilişki de (sabit mesafede) ters orantılıdır. Hangisi doğru orantı, hangisi ters orantı? Bir büyüklük artınca diğeri de artıyorsa doğru orantı; bir büyüklük artınca diğeri azalıyorsa ters orantıdır. Problemi çözmeden önce bu ilişkiyi doğru tespit etmek en kritik adımdır. Çapraz çarpım yöntemi: Doğru orantıda a/b = c/d ise a×d = b×c. Bu yöntemle bilinmeyen değişkeni kolayca bulabilirsiniz.