calculatorgate.com
Anasayfa
/Oran ve Orantı

Oran ve Orantı Hesaplayıcı (Doğru ve Ters Orantı)

Oran sadeleştirme, doğru orantı ve ters orantı çözme aracı

Doğru Orantı ve Ters Orantı Nedir?

İki büyüklük arasındaki ilişkiyi anlama ve hesaplama

Orantı, iki büyüklük arasındaki ilişkiyi gösterir ve iki türü vardır: doğru orantı ve ters orantı.

Doğru orantı: Bir büyüklük artarken diğeri de aynı oranda artar (ya da biri azalırken diğeri de azalır). a/b = c/d şeklinde gösterilir. Örnek: 3 kilogram elmanın fiyatı 30 TL ise, 5 kilogram elmanın fiyatı x olsun: 3/30 = 5/x → x = 50 TL. Kişi sayısı arttıkça toplam maliyetin artması, hız sabitken alınan yolun süreyle artması doğru orantıya örnektir.

Ters orantı: Bir büyüklük artarken diğeri aynı oranda azalır. a×b = c×d şeklinde gösterilir (çarpımları sabittir). Örnek: 4 işçi bir işi 12 günde bitiriyorsa, 6 işçi aynı işi kaç günde bitirir? 4×12 = 6×x → 48 = 6x → x = 8 gün. İşçi sayısı arttıkça iş süresi azalır, bu ters orantıdır. Hız ile süre arasındaki ilişki de (sabit mesafede) ters orantılıdır.

Hangisi doğru orantı, hangisi ters orantı? Bir büyüklük artınca diğeri de artıyorsa doğru orantı; bir büyüklük artınca diğeri azalıyorsa ters orantıdır. Problemi çözmeden önce bu ilişkiyi doğru tespit etmek en kritik adımdır.

Çapraz çarpım yöntemi: Doğru orantıda a/b = c/d ise a×d = b×c. Bu yöntemle bilinmeyen değişkeni kolayca bulabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

En çok merak edilenlere kısa yanıtlar

Doğru orantı nedir?

Bir büyüklük artarken diğerinin de aynı oranda arttığı (ya da ikisinin birlikte azaldığı) ilişkidir. a/b = c/d şeklinde gösterilir. Örnek: fiyat ile miktar arasındaki ilişki.

Ters orantı nedir?

Bir büyüklük artarken diğerinin aynı oranda azaldığı ilişkidir. a×b = c×d şeklinde gösterilir (çarpımları sabittir). Örnek: işçi sayısı ile işin bitme süresi.

Doğru orantı nasıl hesaplanır?

a/b = c/d formülünde çapraz çarpım yapılır: a×d = b×c. Örnek: 3/30 = 5/x → x = 50.

Ters orantı nasıl hesaplanır?

a×b = c×d formülü kullanılır. Örnek: 4×12 = 6×x → x = 8.

Oran nedir?

İki veya daha fazla niceliğin karşılaştırılmasıdır. Örnek: 12:8 veya 3/2

Orantı nedir?

İki oranın eşitliğidir. a/b = c/d şeklinde gösterilir.

Oran nasıl sadeleştirilir?

Her iki sayıyı EBOB'larına bölerek: 12:8 = (12÷4):(8÷4) = 3:2

Çapraz çarpım nedir?

a/b = c/d ise a×d = b×c. Orantı çözmek için kullanılır.