Yayın tarihi: · 3 dk okuma · CalculatorGate ekibi tarafından hazırlandı
Türkiye'de bankalar ihtiyaç kredisi faizini neredeyse her zaman aylık olarak söyler: "aylık %2,99", "aylık %3,49". Aylık %3 kulağa küçük gelir. Ama aynı faiz yıllık olarak ifade edildiğinde bambaşka bir resim çıkar.
Basit hesap: 12 ile çarpmak
Aylık %3'ü 12 ile çarparsanız yıllık %36 bulursunuz. Buna nominal (yalın) yıllık faiz denir ve krediler genelde bu oranla hesaplanır. Hesaplayıcılara da faizi bu şekilde, yıllık %36 olarak girersiniz.
Gerçek maliyet: faizin faizi
Faiz her ay işlediği için, bir ayın faizi bir sonraki ayın anaparasına eklenmiş gibi davranır. Bu bileşik etkiyle aylık %3'ün yıllık efektif karşılığı:
1,03¹² − 1 = %42,58
Yani "aylık %3" aslında yılda yaklaşık %43'lük bir maliyettir. Kredi kartı borçlarında ve ödenmeyen taksitlerde bu etki çok daha hızlı hissedilir.
200.000 TL'lik kredi örneği
200.000 TL'yi aylık %3 faizle (yıllık %36) 24 ay vadeyle çektiğinizi düşünün:
- Aylık taksit: 11.809,48 TL
- Toplam geri ödeme: 283.427,60 TL
- Toplam faiz: 83.427,60 TL
Yani çektiğiniz paranın yaklaşık %42'si kadar faiz ödersiniz. Vade 36 aya çıkarsa taksit düşer, ama toplam faiz artar.
Teklifleri doğru karşılaştırmak
- Faiz oranının yanında yıllık maliyet oranına bakın. Dosya masrafı, sigorta ve vergiler bu oranda yer alır.
- Aynı tutarı ve aynı vadeyi karşılaştırın. Farklı vadelerde taksit tek başına yanıltır.
- Toplam geri ödemeye bakın: hangi teklifte bankaya toplamda daha az ödüyorsunuz?
- Kredi faizine KKDF ve BSMV eklenir. Bankanın ilan ettiği oran ile ödediğiniz oran arasındaki farkın bir kısmı buradan gelir.
Erken kapatmak işe yarar mı?
Eşit taksitli kredilerde ilk taksitlerin büyük kısmı faizdir. Bu yüzden krediyi erken kapatmak, özellikle vadenin ilk yarısında, ciddi faiz tasarrufu sağlar. Erken kapama için bankanın alabileceği ücret yasal olarak sınırlıdır.
Vergilerle birlikte gerçek oran
Türkiye'de ihtiyaç kredilerinin faizine Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF, %15) ve Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV, %15) eklenir. İlan edilen oran vergiler hariçse, aylık %3 faizin vergili karşılığı aylık %3,9'dur (3 × 1,30).
Aynı 200.000 TL'lik, 24 ay vadeli kredi vergilerle hesaplandığında:
- Aylık taksit: yaklaşık 12.983 TL
- Toplam faiz ve vergi: yaklaşık 111.602 TL
Yani vergiler, toplam maliyeti 28.000 TL'ye yakın artırır. Teklifleri karşılaştırırken bankanın "vergiler dahil" taksitine ve yıllık maliyet oranına bakın.
Ödeme planını okumak
Eşit taksitli kredide her taksit iki parçadan oluşur: faiz ve anapara. İlk ay faiz, borcun tamamı üzerinden işler: 200.000 × %3 = 6.000 TL. 11.809,48 TL'lik taksitin yalnızca 5.809,48 TL'si borcunuzu azaltır. Borç azaldıkça faiz payı küçülür, anapara payı büyür; son taksitlerde ödemenin neredeyse tamamı anaparadır.
Erken kapamanın kazancı
Aynı krediyi 12. taksitten sonra kapatmak isterseniz kalan anapara yaklaşık 117.552 TL olur. Kalan 12 taksiti ödeseydiniz toplam 141.714 TL öderdiniz; erken kapatmak yaklaşık 24.000 TL faiz tasarrufu sağlar. Tüketici kredilerinde bankanın isteyebileceği erken ödeme ücreti, kalan vade bir yıldan uzunsa erken ödenen tutarın en fazla %1'i, kısaysa en fazla %0,5'idir.
Kredi kartı borcunda asgari ödeme
Kredi kartı borcunda yalnızca asgari tutarı ödemek, borcu aylarca hatta yıllarca uzatır. Her ay borcun büyük kısmı faize gider ve anapara çok yavaş azalır. Kart borcunu, mümkünse daha düşük faizli bir krediyle kapatmak ya da asgari tutardan belirgin şekilde fazlasını ödemek toplam maliyeti ciddi şekilde düşürür.
Kredi hesaplayıcısı aylık taksiti, toplam faizi ve ay ay ödeme planını gösterir. Faiz hesaplayıcısı ise aynı oranın basit ve bileşik faizle ne kadar fark ettiğini görmenizi sağlar.