Z-score, olasılık, yüzdelik dilim ve normal dağılım hesaplamaları yapın.
Son güncelleme: 18 Ekim 2026
İstatistiğin temel taşı
Normal dağılım (Gaussian dağılımı), doğada ve sosyal bilimlerde en sık karşılaşılan olasılık dağılımıdır. Çan eğrisi şeklindedir ve ortalama etrafında simetriktir. Birçok doğal olgu (boy, kilo, zeka) normal dağılıma yakın davranır.
Z-Score ve yorumlama: Z-score = (X - μ) / σ formülüyle hesaplanır. Z=0 ortalamada demektir, Z=1 ortalamanın 1 standart sapma üstünde, Z=-2 ortalamanın 2 standart sapma altındadır. IQ testlerinde ortalama 100, standart sapma 15'tir. IQ 115 olan birinin Z-score'u = 1'dir.
Kullanım alanları ve örnekler: Kalite kontrol (ürün ölçümleri), sınav puanı standardizasyonu (farklı sınavları karşılaştırma), risk yönetimi ve finans (hisse senedi getirileri), sağlık bilimleri (kan değerleri, tanı testleri), bilimsel araştırmalarda anlamlılık testleri.
En çok merak edilenlere kısa yanıtlar
Z-score, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu gösterir. Z=0 ortalama, Z=1 ortalamanın 1 standart sapma üstü, Z=-1 ortalamanın 1 standart sapma altı demektir.
Normal dağılımda verilerin %68'i ortalamadan ±1 standart sapma, %95'i ±2 standart sapma, %99.7'si ±3 standart sapma içindedir.
Yüzdelik dilim, değerin altında kalan verinin yüzdesini gösterir. 84. yüzdelik dilimde olmak, verilerin %84'ünden daha yüksek olmak demektir.
Büyük örneklemlerde Merkezi Limit Teoremi gereği birçok değişken normal dağılıma yaklaşır. Boy, kilo, sınav notları, hata ölçümleri gibi sürekli değişkenler için uygundur.
Benzer hesaplamalar için diğer araçlar
Dağılımın ortalaması.
0'dan büyük olmalı.
Olasılığını bulmak istediğiniz değer.