T-test ve Z-test ile istatistiksel hipotez testi yapın, p-değeri ve güven aralığı hesaplayın.
İstatistiksel anlamlılık ve karar verme
Hipotez testi, bir örnek veya iki örnek arasındaki farkın tesadüfi mi yoksa gerçek mi olduğunu belirlemeye yarayan istatistiksel bir yöntemdir. H₀ (null hipotezi) = fark yoktur, H₁ (alternatif hipotez) = fark vardır şeklinde kurulur.
T-Test vs Z-Test farkı: T-test örneklem küçükken (genelde n<30) veya popülasyon standart sapması bilinmiyorsa kullanılır. Z-test büyük örneklemlerde veya popülasyon standart sapması biliniyorsa kullanılır. P-değeri α'dan küçükse H₀ reddedilir (fark anlamlı).
Kullanım alanları ve örnekler: İlaç etkisini test etme (yeni ilaç → eski ilaç karşılaştırma), pazarlama kampanyası değerlendirme (kampanya öncesi → sonrası satış), eğitim araştırmaları (farklı öğretim yöntemleri karşılaştırma), kalite kontrol (üretim standardına uygunluk).
En çok merak edilenlere kısa yanıtlar
P-değeri, H₀ hipotezinin doğru olduğu varsayımıyla, gözlemlenen sonucu veya daha aşırısını elde etme olasılığıdır. Küçük p-değeri (örn. <0.05) H₀'ı reddetmemizi sağlar.
Örneklem küçükse (n<30) veya popülasyon standart sapması bilinmiyorsa T-test, örneklem büyükse veya popülasyon standart sapması biliniyorsa Z-test kullanın.
Genellikle 0.05 kullanılır. Bu %5 hata yapma riskini kabul ettiğiniz anlamına gelir. Daha muhafazakar olmak için 0.01 kullanabilirsiniz.
Güven aralığı, popülasyon ortalamasının hangi aralıkta olduğunu belirtir. %95 güven aralığı = 100 örnek alsak 95'inde gerçek ortalama bu aralıkta olur.
Benzer hesaplamalar için diğer araçlar